Nằm ven đường Quốc lộ 279, xã Tân Trinh tỉnh Tuyên Quang là nơi cư trú của dân tộc Pả Thẻn với số dân khoảng 6 nghìn người. Mặc dù số lượng dân tộc này không nhiều, văn hoá và nghề dệt thổ cẩm truyền thống của họ vẫn được bảo tồn. Đặc biệt, nghề dệt thổ cẩm đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của họ.
Các chị em thành viên HTX Thêu dệt thổ cẩm Ván Chi, thôn Mác Thượng, xã Tân Trịnh đang duy trì nghề thêu dệt thổ cẩm truyền thống.
Hợp tác xã thổ cẩm Pả Thẻn Tân Bắc thành lập năm 2017 và HTX dệt thổ cẩm Pả Thẻn Ván Chi xã Tân Trinh thành lập năm 2021, với mục tiêu bảo tồn và truyền dạy nghề dệt thổ cẩm truyền thống, đồng thời hỗ trợ đào tạo cho thế hệ trẻ, giúp họ phát triển nghề dệt thổ cẩm và tạo thêm việc làm cũng như tăng thu nhập.
Những cô gái người Pà Thẻn ở Tân Trịnh từ nhỏ đã được chỉ dạy về nghề dệt vải
Theo quan niệm của người dân tộc Pả Thẻn, trước khi lấy chồng, người phụ nữ Pả Thẻn phải biết dệt và tự làm trang phục cho mình. Những sản phẩm dệt có các hoa văn và kiểu dáng riêng biệt cho từng lứa tuổi già, trẻ khác nhau.
Những cô gái Pà Thẻn trong trang phục truyền thống rực rỡ màu sắc
Dân tộc Pả Thẻn coi màu đỏ như biểu tượng của lửa và ánh sáng trong cuộc sống tinh thần. Phụ nữ Pả Thẻn chọn màu đỏ làm màu chủ đạo cho các sản phẩm như trang phục, khăn đội đầu, váy, kết hợp với các màu trắng, đen, xanh, vàng tạo nên tổng thể rực rỡ. Để tạo ra những trang phục đẹp, phụ nữ Pả Thẻn cần sự kiên trì và khiếu thẩm mỹ, thể hiện qua việc thêu dệt tỉ mỉ và tinh tế.
Không chỉ tạo nên những bộ trang phục đẹp mắt, mà còn là những tác phẩm, nghệ thuật, mang nét đặc trưng riêng biệt của người phụ nữ Pà Thẻn
Không chỉ tạo nên những bộ trang phục đẹp mắt, mà còn là những tác phẩm, nghệ thuật, mang nét đặc trưng riêng biệt của người phụ nữ Pà Thẻn
Nghề thêu dệt thổ cẩm truyền thống của Pả Thẻn đang đối diện với nguy cơ mai một do cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, nhờ các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và việc thành lập các hợp tác xã (HTX) nghệ nhân, nghề dệt thổ cẩm vẫn tiếp tục phát triển.
Người Pà Thẻn ở Tuyên Quang được biết đến là tộc người lâu đời với văn hóa cộng đồng gắn kết và bền chặt
Các HTX này đã áp dụng công nghệ số nền tảng số để quảng bá, bán sản phẩm và thu hút khách hàng trong và ngoài nước. Phụ nữ Pả Thẻn, mặc dù giản dị bề ngoài, nhưng thông qua nghề dệt thổ cẩm truyền thống, họ trở nên tài hoa và tạo ra những sản phẩm giá trị văn hoá truyền thống của họ theo thời gian.
Mạnh Quân
